Wat doet een audicien precies?
Alles over de taken, opleiding en wanneer je een audicien moet bezoeken

Heb je moeite om gesprekken te volgen in een drukke ruimte? Moet je de televisie steeds harder zetten? Of vragen mensen vaak of je wel goed hoort? Dan is het misschien tijd om een audicien te bezoeken. Maar wat doet een audicien eigenlijk precies? En hoe verschilt deze specialist van een KNO-arts of audioloog?
Een audicien is dé specialist op het gebied van gehoor en hoortoestellen. Het is een veelzijdig beroep dat technische kennis combineert met menselijk contact en zorgverlening. In dit uitgebreide artikel leggen we alles uit over de taken van een audicien, de opleiding die zij volgen, wanneer je er een moet bezoeken, en wat het verschil is met andere gehoorspecialisten. Op zoek naar professionele hulp? Vind direct een audicien in de buurt.
Nederland telt naar schatting 1,5 miljoen mensen met een vorm van gehoorverlies. Toch wacht de gemiddelde persoon zo'n 7 tot 10 jaar voordat ze hulp zoeken. Dit is zorgwekkend, want vroege interventie leidt tot betere resultaten en een hogere kwaliteit van leven. De audicien speelt een cruciale rol in het vroegtijdig opsporen van gehoorproblemen en het bieden van passende oplossingen.
Wat is een audicien?
Een audicien is een paramedische professional die gespecialiseerd is in het meten van gehoor en het aanpassen van hooroplossingen. De naam komt van het Latijnse woord 'audire', dat 'horen' betekent. In de volksmond wordt een audicien ook wel 'hoorakoustisch specialist' of simpelweg 'gehoorspecialist' genoemd.
De audicien is de brug tussen de medische wereld en de technische wereld van hoortoestellen. Waar een arts diagnoses stelt en behandelingen voorschrijft, is de audicien degene die de praktische oplossing biedt in de vorm van een perfect afgesteld hoortoestel. Dit vereist niet alleen technische expertise, maar ook uitstekende communicatieve vaardigheden en empathie.
Audiciens werken in diverse settings: hoorwinkels in winkelstraten, audiologische centra verbonden aan ziekenhuizen, verpleeghuizen, of als zelfstandig ondernemer met een eigen praktijk. Sommige audiciens bieden ook thuisbezoeken aan voor mensen die minder mobiel zijn, wat de drempel naar goede gehoorzorg aanzienlijk verlaagt.
💡 Wist je dat? In Nederland zijn er ruim 2.500 audiciens actief, werkzaam bij ongeveer 800 hoorakoustische praktijken. Door de vergrijzing groeit de vraag naar gehoorspecialisten elk jaar met gemiddeld 3 tot 5 procent. Naar verwachting zal het aantal mensen met gehoorverlies in 2050 verdubbeld zijn ten opzichte van nu.
Het beroep van audicien is uniek in de zorg omdat het techniek, menselijk contact en gezondheidszorg combineert. Een audicien moet niet alleen begrijpen hoe complexe elektronische apparaten werken, maar ook hoe het menselijk oor functioneert en hoe gehoorverlies het dagelijks leven beïnvloedt. Daarnaast is het cruciaal dat een audicien goed kan luisteren naar de wensen en zorgen van cliënten, die vaak een emotionele reis doormaken wanneer ze geconfronteerd worden met gehoorverlies.
Geschiedenis van het beroep audicien
De geschiedenis van het beroep audicien is nauw verbonden met de ontwikkeling van hoortoestellen. Hoewel mensen al eeuwenlang hulpmiddelen gebruikten om beter te horen, zoals hoorns en trompetten, ontstond het moderne beroep pas in de 20e eeuw met de komst van elektronische hoortoestellen.
De vroege jaren
In de jaren 1920 en 1930 kwamen de eerste draagbare elektronische hoortoestellen op de markt. Deze apparaten waren groot, zwaar en niet bijzonder effectief, maar ze markeerden het begin van een nieuwe industrie. In die tijd werden hoortoestellen vooral verkocht door handelaren zonder specifieke opleiding in audiologie of gehoorzorg.
Professionalisering
Na de Tweede Wereldoorlog groeide het besef dat het aanmeten van hoortoestellen specialistische kennis vereiste. In de jaren 1950 en 1960 begonnen verschillende landen met het ontwikkelen van opleidingen en registratiesystemen voor gehoorspecialisten. In Nederland werd in 1985 de Stichting Audicienregister (StAr) opgericht om de kwaliteit van de beroepsgroep te waarborgen.
Moderne tijdperk
Sinds de jaren 2000 heeft de digitalisering het vak ingrijpend veranderd. Moderne hoortoestellen zijn minicomputers die geprogrammeerd worden met geavanceerde software. Dit heeft het beroep van audicien technisch veeleisender gemaakt, maar ook interessanter. De audicien van vandaag moet verstand hebben van digitale signaalverwerking, Bluetooth-connectiviteit, smartphone-apps en kunstmatige intelligentie in hoortoestellen.
Opleiding en registratie van audiciens
Om audicien te worden in Nederland moet je een erkende opleiding volgen en je registreren bij de beroepsorganisatie. Dit systeem garandeert dat alle audiciens voldoen aan kwaliteitseisen en up-to-date blijven met de nieuwste ontwikkelingen in het vakgebied.
De opleiding
De opleiding tot audicien is een MBO-4 opleiding die drie jaar duurt. Tijdens deze opleiding leren studenten over:
- Anatomie en fysiologie: De bouw en werking van het oor, van buitenoor tot binnenoor, en hoe geluidsgolven worden omgezet in zenuwsignalen
- Audiometrie: Het uitvoeren en interpreteren van gehoortesten, inclusief toonaudiometrie, spraakaudiometrie en objectieve metingen
- Psychoakoestiek: Hoe mensen geluid waarnemen en verwerken, en hoe dit verschilt bij mensen met gehoorverlies
- Hoortoestellentechniek: De werking van verschillende typen hoortoestellen, van achter-het-oor modellen tot volledig onzichtbare in-het-oor toestellen
- Aanpasmethodieken: Hoe hoortoestellen worden geprogrammeerd en afgesteld op basis van het individuele audiogram en de persoonlijke voorkeuren
- Communicatie en counseling: Hoe om te gaan met cliënten die worstelen met hun gehoorverlies en de acceptatie daarvan
- Otoplastiek: Het maken van oorafdrukken en het vervaardigen van op maat gemaakte oorstukjes en oordoppen
- Ondernemerschap: Basiskennis van bedrijfsvoering voor audiciens die een eigen praktijk willen starten
StAr-registratie
Na het behalen van het diploma moet een audicien zich registreren bij de Stichting Audicienregister (StAr). Deze registratie is niet wettelijk verplicht, maar wel essentieel voor de praktijk. Alleen bij een StAr-geregistreerde audicien worden hoortoestellen vergoed door de zorgverzekering.
De StAr-registratie moet elke vijf jaar worden hernieuwd. Hiervoor moet de audicien aantonen dat hij of zij voldoende bijscholing heeft gevolgd en op de hoogte is gebleven van nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied. Dit zorgt ervoor dat Nederlandse audiciens tot de best opgeleide ter wereld behoren.
Specialisaties
Sommige audiciens kiezen ervoor om zich verder te specialiseren. Mogelijke specialisaties zijn:
- Pediatrische audiologie: Specialisatie in het werken met kinderen met gehoorverlies
- Cochleaire implantaten: Expertise in de revalidatie na cochleaire implantatie
- Tinnitus: Gespecialiseerd in de behandeling van oorsuizen
- Gehoorbescherming: Focus op preventie en op maat gemaakte gehoorbescherming
De belangrijkste taken van een audicien
Een audicien heeft diverse taken die allemaal draaien om het verbeteren van jouw gehoor en levenskwaliteit. Het werk is afwisselend en combineert technische expertise met persoonlijke begeleiding. Hieronder vind je een uitgebreid overzicht van de belangrijkste werkzaamheden:
1. Gehooronderzoek uitvoeren
De audicien voert een uitgebreide gehoortest uit, ook wel audiometrie genoemd. Dit is de basis van alle verdere zorg. Een goed gehooronderzoek bestaat uit meerdere onderdelen:
- Toonaudiometrie: Meet welke toonhoogtes je wel en niet kunt horen, en bij welke geluidssterkte. Dit resulteert in een audiogram, een grafische weergave van je gehoor.
- Spraakaudiometrie: Test je spraakverstaan in stilte en met achtergrondgeluid. Dit is cruciaal omdat de meeste mensen klagen over moeite met verstaan, niet over het horen van geluiden.
- Otoscopie: Visuele inspectie van de gehoorgang en het trommelvlies om te controleren op oorsmeer, ontstekingen of andere afwijkingen.
- Tympanometrie: Meet de beweeglijkheid van het trommelvlies en de druk in het middenoor om problemen zoals vloeistof achter het trommelvlies op te sporen.
- Stelt een audiogram op dat je gehoor volledig in kaart brengt en dient als basis voor alle vervolgstappen.
2. Advies en voorlichting geven
Na het gehooronderzoek bespreekt de audicien de resultaten uitgebreid met je. Dit omvat:
- Uitleg over de aard en ernst van je gehoorverlies in begrijpelijke taal
- Informatie over mogelijke oorzaken en of verwijzing naar een specialist nodig is
- Overzicht van alle beschikbare oplossingen, van hoortoestellen tot hulpmiddelen
- Realistische verwachtingen scheppen over wat een hoortoestel wel en niet kan
- Advies over communicatiestrategieën en het omgaan met gehoorverlies
3. Hoortoestellen aanmeten en instellen
Als blijkt dat je baat hebt bij een hoortoestel, helpt de audicien je bij het kiezen van het juiste apparaat. Dit is een zorgvuldig proces dat meerdere stappen omvat:
- Advies over verschillende soorten hoortoestellen en welk type het beste past bij jouw gehoorverlies, leefstijl en wensen
- Het maken van een oorafdruk met siliconenmateriaal voor een perfect passend oorstukje
- Het programmeren van het hoortoestel op basis van jouw audiogram met behulp van gespecialiseerde software
- Finetuning van de instellingen op basis van jouw persoonlijke voorkeuren en luistersituaties
- Uitgebreide uitleg over het gebruik, onderhoud, batterijen of opladen
- Instructie over het schoonmaken en bewaren van het toestel
4. Nazorg en onderhoud bieden
Na het aanmeten blijft de audicien intensief betrokken. De eerste maanden zijn cruciaal voor een succesvolle aanpassing aan hoortoestellen. Regelmatige controles zorgen ervoor dat je hoortoestel optimaal blijft werken:
- Finetunen van instellingen naarmate je went aan het hoortoestel
- Aanpassen van programma's voor verschillende luistersituaties
- Kleine reparaties en onderhoud uitvoeren ter plekke
- Professioneel schoonmaken en controleren van het toestel
- Advies bij problemen, vragen of veranderingen in je gehoor
- Jaarlijkse gehoorcontroles om veranderingen tijdig op te sporen
5. Voorlichting en preventie
Een goede audicien geeft ook advies over gehoorbescherming en hoe je gehoorschade kunt voorkomen. Preventie is minstens zo belangrijk als behandeling:
- Otoplastieken (op maat gemaakte oordoppen) voor muzikanten, bouwvakkers of festivalgangers
- Zwemoordopjes om oorontstekingen te voorkomen
- Slaapdopjes voor een rustiger nachtrust
- Tips voor veilig luisteren naar muziek via koptelefoons of oordopjes
- Voorlichting op scholen en werkplekken over gehoorbescherming
6. Administratie en verzekeringszaken
Een vaak onderschat deel van het werk is het helpen met de administratieve kant:
- Voorlichting over vergoedingen vanuit de basis- en aanvullende verzekering
- Machtigingsaanvragen indienen bij zorgverzekeraars
- Facturering en declaraties afhandelen
- Documentatie bijhouden van gehoortesten en aanpassingen
Het gehoortest proces in detail
Een gehoortest bij de audicien is grondig en geeft een compleet beeld van je gehoor. Veel mensen vinden het spannend om voor het eerst hun gehoor te laten testen, maar er is niets om je zorgen over te maken. De test is volkomen pijnloos en duurt meestal 30 tot 45 minuten.
Voorbereiding
Voor de gehoortest is geen speciale voorbereiding nodig. Wel is het handig om:
- Een lijstje mee te nemen van situaties waarin je moeite hebt met horen
- Na te denken over je medische geschiedenis met betrekking tot je oren
- Eventuele medicijnen die je gebruikt op te schrijven
- Te vermelden als je beroepsmatig aan lawaai wordt blootgesteld
De toonaudiometrie
Bij de toonaudiometrie zit je in een geluidsdichte cabine met een koptelefoon op. De audicien speelt tonen af van verschillende frequenties (250 Hz tot 8000 Hz) en op verschillende volumes. Jij geeft aan wanneer je een toon hoort, meestal door op een knop te drukken.
De resultaten worden weergegeven in een audiogram, waarbij de horizontale as de frequentie (toonhoogte) toont en de verticale as het volume in decibels. Een normaal gehoor heeft drempelwaarden tussen 0 en 20 dB over alle frequenties.
De spraakaudiometrie
Bij de spraakaudiometrie krijg je woorden of zinnen te horen die je moet nazeggen. Dit test niet alleen of je geluid hoort, maar ook of je spraak kunt verstaan. Vaak wordt dit ook getest met achtergrondgeluid, want juist in rumoerige omgevingen hebben mensen met gehoorverlies de meeste moeite.
Aanvullende tests
Afhankelijk van de resultaten en je klachten kan de audicien aanvullende tests doen:
- Tympanometrie: Meet de druk in het middenoor en de beweeglijkheid van het trommelvlies
- Stapedius reflex: Test een spierreflex in het middenoor die informatie geeft over de gehoorzenuw
- OAE (oto-akoestische emissies): Meet signalen die het binnenoor zelf produceert
Hoortoestellen aanmeten: een intensief traject
Het aanmeten van een hoortoestel is geen eenmalige gebeurtenis, maar een zorgvuldig traject dat vaak enkele weken tot maanden duurt. De audicien begeleidt je door dit hele proces, van de eerste consultatie tot en met de nazorg.
De keuze voor het juiste toestel
Er zijn tientallen merken en honderden modellen hoortoestellen op de markt. De audicien helpt je een keuze te maken op basis van:
- Je audiogram: De ernst en het type gehoorverlies bepaalt welke toestellen geschikt zijn
- Je leefstijl: Ben je actief of rustig? Kom je vaak in lawaaierige omgevingen of vooral thuis?
- Handvaardigheid: Kun je kleine apparaatjes goed hanteren of is een groter model handiger?
- Cosmetische voorkeur: Wil je een onzichtbaar toestel of maakt dat je niet uit?
- Technologische wensen: Wil je Bluetooth-connectiviteit, een oplaadbare batterij of app-bediening?
- Budget: Hoortoestellen variëren sterk in prijs, van basis tot premium
Het maken van oorafdrukken
Voor veel hoortoestellen is een op maat gemaakt oorstukje nodig. De audicien maakt hiervoor een afdruk van je gehoorgang met een siliconenmateriaal. Dit is een veilige procedure die slechts enkele minuten duurt. De afdruk wordt naar een laboratorium gestuurd waar het oorstukje wordt vervaardigd.
Programmeren en instellen
Moderne hoortoestellen zijn complexe digitale apparaten met tientallen instelbare parameters. De audicien gebruikt speciale software om het toestel te programmeren op basis van:
- Je audiogram, zodat precies de frequenties worden versterkt waar je verlies hebt
- Je persoonlijke voorkeuren voor geluidskwaliteit
- Verschillende programma's voor verschillende luistersituaties (rustig, druk, muziek)
- Ruisonderdrukking en feedbackonderdrukking
De proefperiode
In Nederland heb je recht op een proefperiode van minimaal twee weken. Tijdens deze periode draag je het hoortoestel in je dagelijks leven en ervaar je hoe het functioneert in verschillende situaties. De audicien plant in deze periode vaak een of meer controleafspraken om de instellingen bij te stellen.
Wanneer moet je naar een audicien?
Veel mensen wachten te lang met een bezoek aan de audicien. Onderzoek toont aan dat mensen gemiddeld 7 tot 10 jaar wachten tussen de eerste tekenen van gehoorverlies en het zoeken van hulp. Dit is zorgelijk, want hoe langer je wacht, hoe moeilijker de gewenning aan een hoortoestel wordt. Je hersenen "verleren" als het ware om bepaalde geluiden te verwerken.
Hoe eerder gehoorverlies wordt herkend, hoe beter de behandelmogelijkheden. Ga naar een audicien als je een of meer van de volgende signalen herkent:
🔔 Signalen dat je een audicien moet bezoeken:
- Je hebt moeite om gesprekken te volgen, vooral in groepen of op feestjes
- Je moet de televisie of radio steeds harder zetten dan anderen prettig vinden
- Je vraagt vaak om herhaling ("Wat zei je?" of "Kun je dat herhalen?")
- Je hebt last van piepen, zoemen of suizen in je oren (tinnitus)
- Anderen merken op dat je slecht hoort, ook als jij dat zelf niet zo ervaart
- Telefoongesprekken zijn moeilijk te volgen
- Je vermijdt sociale situaties omdat je moeite hebt met verstaan
- Je hebt moeite met het verstaan van vrouwenstemmen of kinderstemmen
- Je moet je extra concentreren om gesprekken te kunnen volgen
- Je voelt je vermoeid na sociale bijeenkomsten door de inspanning van het luisteren
Preventief testen
Ook als je geen klachten hebt, is het verstandig om je gehoor regelmatig te laten testen. Dit geldt vooral voor:
- 50-plussers: Ouderdomsgehoorverlies komt veel voor en ontwikkelt zich geleidelijk, waardoor je het zelf niet altijd opmerkt
- Mensen met lawaaiige beroepen: Bouwvakkers, muzikanten, militairen
- Regelmatige festivalgangers: Blootstelling aan harde muziek kan blijvende schade veroorzaken
- Mensen met familiegeschiedenis: Gehoorverlies kan erfelijk zijn
- Mensen met diabetes of hartproblemen: Deze aandoeningen verhogen het risico op gehoorverlies
Herken je deze signalen?
Maak een afspraak voor een gratis gehoortest bij een audicien bij jou in de buurt. Vroeg ingrijpen maakt een groot verschil.
Vind een audicienVerschil tussen audicien, KNO-arts en audioloog
Veel mensen weten niet precies wat het verschil is tussen deze drie gehoorspecialisten. Elk van hen heeft een eigen rol in de gehoorzorg, en het is belangrijk om te weten bij wie je het beste terecht kunt. Hieronder leggen we het uitgebreid uit:
| Specialist | Opleiding | Specialisatie | Wanneer bezoeken |
|---|---|---|---|
| Audicien | MBO-4 (3 jaar) | Gehoortest, hoortoestellen aanmeten, otoplastiek | Voor gehoortest en hoortoestellen |
| Audioloog | HBO/WO (4-6 jaar) | Complexe gehoorproblemen, diagnostiek, CI-revalidatie | Bij complexe of onverklaarde klachten |
| KNO-arts | Geneeskunde + specialisatie (12+ jaar) | Medische behandeling, operaties, diagnose | Bij medische oorproblemen, plotseling gehoorverlies |
De audicien in detail
De audicien is je eerste aanspreekpunt voor gehoorklachten die niet medisch van aard zijn. Je kunt zonder verwijzing terecht en een eerste gehoortest is meestal gratis. De audicien kan je doorverwijzen naar een arts als er medische problemen worden vermoed.
De audioloog
Een audioloog heeft een hogere opleiding dan een audicien en werkt meestal in een ziekenhuis of audiologisch centrum. De audioloog doet uitgebreider diagnostisch onderzoek en behandelt complexe gevallen, zoals:
- Kinderen met gehoorverlies
- Mensen met zeer ernstig gehoorverlies die in aanmerking komen voor een cochleair implantaat
- Patiënten met centrale gehoorstoornissen (problemen met de geluidsverwerking in de hersenen)
- Complexe tinnitus-gevallen
De KNO-arts
De KNO-arts (Keel-, Neus- en Oorarts) is een medisch specialist. Je hebt een verwijzing van de huisarts nodig. Ga naar de KNO-arts bij:
- Plotseling gehoorverlies (spoed!)
- Oorpijn of oorontsteking
- Uitvloed uit het oor
- Gehoorverlies na een ongeluk of hoofdletsel
- Eenzijdig gehoorverlies
- Duizeligheid gecombineerd met gehoorverlies
Vuistregel: Start bij de audicien voor een gehoortest. Bij medische klachten zoals oorpijn, ontsteking of plotseling gehoorverlies ga je via de huisarts naar de KNO-arts. Bij complexe gevallen word je doorverwezen naar een audioloog.
Wat kun je verwachten bij je eerste bezoek?
Benieuwd hoe je eerste afspraak bij de audicien eruitziet? Veel mensen zijn zenuwachtig voor hun eerste bezoek, maar dat is nergens voor nodig. De audicien is er om je te helpen en zorgt voor een ontspannen sfeer. Dit is wat je stap voor stap kunt verwachten:
- Intake gesprek (10-15 minuten)
De audicien vraagt naar je gehoorklachten: in welke situaties heb je moeite met horen? Hoe lang speelt dit al? Zijn er bijkomende klachten zoals oorsuizen? Ook je medische geschiedenis komt aan bod: heb je ooit oorontstekingen gehad? Gebruik je medicijnen? Zit gehoorverlies in de familie? Dit gesprek helpt de audicien om een compleet beeld te krijgen van jouw situatie. - Oorcontrole met otoscoop (5 minuten)
Met een otoscoop (een soort verlichte loep) kijkt de audicien in je oren. Hierbij controleert hij of zij op oorsmeer dat de gehoorgang blokkeert, de staat van het trommelvlies, en eventuele afwijkingen die medische aandacht vereisen. - Gehoortest in de meetcabine (20-30 minuten)
In een geluidsdichte cabine test de audicien je gehoor. Je krijgt een koptelefoon op en hoort pieptonen van verschillende hoogtes en volumes. Bij elke toon die je hoort, geef je een signaal. Daarna volgt een spraaktest waarbij je woorden moet nazeggen. - Bespreking resultaten (15-20 minuten)
De audicien legt het audiogram uit: wat betekenen de lijnen en kruisjes? Hoeveel gehoorverlies heb je en wat zijn de gevolgen daarvan? Welke oplossingen zijn er mogelijk? Je krijgt alle tijd om vragen te stellen. - Advies en vervolgstappen (10 minuten)
Afhankelijk van de uitkomst bespreekt de audicien de mogelijkheden. Bij gehoorverlies dat baat heeft bij een hoortoestel krijg je uitleg over de opties. Je kunt ook besluiten eerst naar huis te gaan om erover na te denken.
Een eerste gehoortest is bij de meeste audiciens gratis en vrijblijvend. Je zit nergens aan vast en kunt rustig nadenken over de opties. Neem gerust iemand mee voor ondersteuning - vier oren horen meer dan twee!
Nazorg en begeleiding door de audicien
De relatie met je audicien eindigt niet na het aanmeten van een hoortoestel. Sterker nog, dan begint pas het belangrijkste deel: de nazorg. Een goed nazorgtraject maakt het verschil tussen een hoortoestel dat in de la belandt en een hoortoestel dat je levenskwaliteit significant verbetert.
De gewenningsperiode
Wennen aan een hoortoestel kost tijd. Je hersenen moeten opnieuw leren om geluiden te verwerken die ze jarenlang niet hebben gehoord. Dit proces duurt gemiddeld 3 tot 6 maanden. Tijdens deze periode plant de audicien meerdere controleafspraken om:
- Te vragen naar je ervaringen in verschillende situaties
- Instellingen aan te passen op basis van je feedback
- Het geluid geleidelijk op te bouwen naar het optimale niveau
- Tips te geven voor moeilijke luistersituaties
- Emotionele ondersteuning te bieden bij de aanpassing
Jaarlijkse controles
Ook na de gewenningsperiode is regelmatige controle belangrijk. De meeste audiciens adviseren een jaarlijkse afspraak voor:
- Gehoorcontrole om veranderingen in je gehoor op te sporen
- Professionele reiniging van het hoortoestel
- Technische controle op slijtage en functionaliteit
- Eventuele software-updates installeren
- Bespreken van nieuwe technologieën en mogelijkheden
Reparaties en garantie
Hoortoestellen kunnen, net als andere elektronische apparaten, kapotgaan. De audicien kan veel kleine reparaties ter plekke uitvoeren. Bij grotere problemen stuurt hij of zij het toestel naar de fabrikant. Hoortoestellen hebben standaard een garantieperiode van 2 tot 5 jaar, afhankelijk van het merk en model.
Kosten en vergoeding
Een veelgehoorde zorg is de prijs van hoortoestellen. Gelukkig worden hoortoestellen in Nederland deels vergoed vanuit de basisverzekering. Het Nederlandse systeem is een van de gunstigste ter wereld als het gaat om vergoeding van hoorhulpmiddelen.
Basisverzekering
Vanuit de basisverzekering heb je recht op een vergoeding voor hoortoestellen. De exacte vergoeding hangt af van:
- Type gehoorverlies: Bij matig tot ernstig verlies is de vergoeding hoger
- Leeftijd: Kinderen onder de 18 krijgen volledige vergoeding
- Indicatie: De ernst van je gehoorverlies bepaalt de categorie
Vergoedingscategorieën
De vergoeding is ingedeeld in categorieën op basis van je gehoorverlies:
- Categorie 1 (licht verlies): circa €499 per toestel
- Categorie 2 (matig verlies): circa €654 per toestel
- Categorie 3 (ernstig verlies): circa €1.024 per toestel
- Categorie 4 (zeer ernstig verlies): circa €1.279 per toestel
- Categorie 5 (specifieke situaties): circa €1.604 per toestel
💰 Overzicht kosten en vergoedingen:
- • Gehoortest: Gratis bij de meeste audiciens
- • Hoortoestel: €500 – €3.000 per stuk, afhankelijk van technologie
- • Vergoeding basisverzekering: €499 – €1.604 per 5 jaar
- • Aanvullende verzekering: vaak extra vergoeding mogelijk
- • Eigen risico: €385 (2024), geldt bij eerste aanschaf
- • Batterijen: meestal niet vergoed, circa €30-50 per jaar
- • Oplaadbare toestellen: geen batterijkosten
Eigen risico
Hoortoestellen vallen onder het eigen risico van je zorgverzekering. In 2024 bedraagt het verplichte eigen risico €385. Als je je eigen risico nog niet hebt verbruikt, betaal je dit bedrag zelf voordat de vergoeding ingaat.
Aanvullende verzekering
Veel aanvullende verzekeringen bieden extra vergoeding voor hoortoestellen. Dit kan variëren van €200 tot €1.000 extra per toestel. Check je polis of vraag je audicien om hulp bij het uitzoeken van je vergoedingen.
Bijzondere regelingen
In sommige gevallen zijn er aanvullende vergoedingen mogelijk:
- Gemeente: Via de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) kan de gemeente bijdragen aan de kosten
- Werkgever: Als je gehoorverlies werkgerelateerd is
- Particuliere fondsen: Er zijn fondsen die mensen met een laag inkomen helpen bij de aanschaf
Vraag altijd bij je audicien naar een prijsopgave en check vooraf bij je zorgverzekeraar wat er vergoed wordt. Een goede audicien helpt je de optimale vergoeding te krijgen.
Een goede audicien kiezen: waar let je op?
Er zijn in Nederland zo'n 800 hoorakoustische praktijken, dus je hebt keuze genoeg. Maar hoe kies je de beste audicien voor jouw situatie? Let op de volgende punten:
StAr-registratie
Controleer altijd of de audicien StAr-geregistreerd is. Zonder deze registratie worden hoortoestellen niet vergoed. Je kunt dit nakijken op de website van de StAr.
Onafhankelijkheid
Sommige audiciens werken voor een specifiek merk hoortoestellen, anderen zijn onafhankelijk en werken met meerdere merken. Bij een onafhankelijke audicien krijg je advies dat niet gekleurd is door commerciële belangen.
Nazorg
Vraag naar de nazorgregeling. Hoeveel controles zijn inbegrepen in de prijs? Zijn er kosten voor aanpassingen? Goede nazorg is minstens zo belangrijk als de eerste aanpassing.
Ervaring en specialisatie
Sommige audiciens hebben specifieke expertise, bijvoorbeeld in pediatrische audiologie, tinnitus, of bepaalde merken hoortoestellen. Als je een specifieke vraag hebt, zoek dan een audicien met relevante ervaring.
Bereikbaarheid
Je zult regelmatig bij de audicien langskomen, zeker in het begin. Kies daarom een praktijk die goed bereikbaar is vanuit je woon- of werkplek.
Klik
Tot slot is de klik met je audicien belangrijk. Je gaat een langdurige relatie aan, dus het moet iemand zijn waar je je prettig bij voelt en die naar je luistert. Vertrouw op je gevoel.
De toekomst van het beroep audicien
Het beroep van audicien is volop in beweging. Technologische ontwikkelingen veranderen zowel de hoortoestellen zelf als de manier waarop audiciens werken. Wat staat er in de komende jaren te gebeuren?
Steeds slimmere hoortoestellen
Moderne hoortoestellen maken gebruik van kunstmatige intelligentie om zich automatisch aan te passen aan de omgeving. Ze kunnen onderscheid maken tussen spraak en achtergrondgeluid, gesprekken vertalen, en gezondheidsdata verzamelen. De audicien moet steeds meer technische kennis hebben om deze apparaten goed in te stellen.
Remote care en teleaudiologie
Steeds meer hoortoestellen kunnen op afstand worden aangepast via een app. Dit maakt het mogelijk om instellingen te wijzigen zonder dat de cliënt naar de praktijk hoeft te komen. De audicien krijgt hiermee een nieuwe rol als "digitale begeleider".
Over-the-counter hoortoestellen
In de Verenigde Staten zijn inmiddels hoortoestellen vrij verkrijgbaar zonder tussenkomst van een specialist. Het is de vraag of en wanneer dit ook in Europa gebeurt. De rol van de audicien zou dan verschuiven naar complexere gevallen en betere nazorg.
Vergrijzing
Door de vergrijzing neemt het aantal mensen met gehoorverlies sterk toe. Dit betekent dat er meer audiciens nodig zijn, maar ook dat het beroep maatschappelijk belangrijker wordt. Goed gehoor draagt bij aan zelfredzaamheid en sociale participatie van ouderen.
Veelgestelde vragen over de audicien
Wat is het verschil tussen een audicien en een KNO-arts?
Een audicien is gespecialiseerd in gehooronderzoek en het aanmeten van hoortoestellen. Een KNO-arts is een medisch specialist die ook operatief kan ingrijpen bij oorproblemen. Voor hoortoestellen ga je naar de audicien, voor medische klachten zoals oorontsteking, plotseling gehoorverlies of oorpijn naar de KNO-arts via een verwijzing van je huisarts.
Heb ik een verwijzing nodig voor de audicien?
Nee, je kunt zonder verwijzing een afspraak maken bij een audicien. Voor een gratis gehoortest heb je geen verwijzing nodig. Alleen als je hoortoestellen wilt laten vergoeden door je zorgverzekering, heb je in sommige gevallen een verwijzing van de huisarts nodig. Check dit vooraf bij je zorgverzekeraar.
Hoeveel kost een bezoek aan de audicien?
Een gehoortest bij de audicien is vaak gratis en vrijblijvend. De kosten voor hoortoestellen variëren van €500 tot €3000 per toestel, afhankelijk van het type en de technologie. Je zorgverzekering vergoedt een deel van deze kosten vanuit de basisverzekering (€499 tot €1.604 per toestel, afhankelijk van je gehoorverlies).
Hoe lang duurt een afspraak bij de audicien?
Een eerste gehoortest duurt ongeveer 30 tot 45 minuten. Bij het aanmeten van hoortoestellen kun je rekenen op 60 tot 90 minuten. Vervolgafspraken voor aanpassingen duren meestal 15 tot 30 minuten. Plan voldoende tijd in zodat je niet hoeft te haasten.
Wanneer moet ik naar een audicien?
Bezoek een audicien als je moeite hebt met verstaan in groepen, de TV steeds harder moet zetten, vaak vraagt om herhaling, last hebt van piepen of suizen in je oren, of als anderen zeggen dat je slecht hoort. Een preventieve gehoortest vanaf 50 jaar wordt aanbevolen, ook als je geen klachten hebt.
Hoe weet ik of een audicien goed is?
Let op StAr-registratie (verplicht voor vergoeding), vraag naar nazorgregeling, check of de audicien onafhankelijk is of met meerdere merken werkt, en let op reviews en ervaringen van anderen. Het belangrijkste is dat je je prettig voelt bij de audicien en dat er naar je geluisterd wordt.
Kan de audicien ook helpen bij tinnitus?
Ja, veel audiciens zijn getraind in tinnitusbegeleiding. Ze kunnen adviseren over geluidstherapie, maskers in hoortoestellen, en coping-strategieën. Bij ernstige tinnitus kan verwijzing naar een audiologisch centrum of psycholoog nodig zijn voor aanvullende behandeling.
Hoe vaak moet ik mijn gehoor laten testen?
Als je geen klachten hebt: elke 3 tot 5 jaar vanaf 50 jaar, of jaarlijks als je regelmatig aan hard geluid wordt blootgesteld. Als je hoortoestellen draagt: jaarlijks een controle wordt aanbevolen. Bij nieuwe klachten of veranderingen: maak direct een afspraak.
Conclusie
Een audicien is veel meer dan iemand die hoortoestellen verkoopt. Het is een gespecialiseerde zorgverlener die je helpt bij alle aspecten van je gehoor, van diagnostiek tot langdurige nazorg. Met een gedegen opleiding en verplichte registratie waarborgen Nederlandse audiciens een hoge kwaliteit van zorg.
Als je vermoedt dat je gehoor achteruitgaat, wacht dan niet te lang. Vroege detectie en behandeling leiden tot betere resultaten en een hogere kwaliteit van leven. Een eerste gehoortest is gratis en vrijblijvend, dus je hebt niets te verliezen.
Vind een audicien bij jou in de buurt en maak vandaag nog een afspraak voor een gehoortest. Je oren zullen je dankbaar zijn!