Wennen aan een Hoortoestel
Complete gids met tips voor de eerste weken met je nieuwe gehoorapparaat
Gefeliciteerd met je nieuwe hoortoestel! Dit is een belangrijke stap naar beter horen en een hogere levenskwaliteit. De eerste weken kunnen echter overweldigend zijn. Plotseling hoor je geluiden die je jarenlang hebt gemist, en je hersenen moeten opnieuw leren luisteren. Dit is volkomen normaal en hoort bij het gewenningsproces.
In deze uitgebreide gids helpen we je door de gewenningsperiode met praktische tips, een duidelijk weekschema en oplossingen voor veelvoorkomende problemen. Of je nu net je eerste hoortoestel hebt of overstapt naar een nieuw model, deze informatie helpt je om sneller en succesvoller te wennen aan je gehoorapparaat.
Wat kun je verwachten?
Wanneer je voor het eerst een hoortoestel draagt, wordt je brein overspoeld met geluiden die het jarenlang niet of nauwelijks heeft verwerkt. Dit kan in het begin vermoeiend en overweldigend zijn. Het is belangrijk om te begrijpen dat dit een normaal onderdeel is van het gewenningsproces en dat het beter wordt.
Eerste dagen tot week
- Alles klinkt hard, scherp en soms onnatuurlijk
- Je eigen stem klinkt vreemd en galmt
- Achtergrondgeluiden zijn erg opvallend
- Je raakt sneller vermoeid dan normaal
- Het toestel voelt vreemd aan in of achter je oor
- Concentreren op gesprekken kost moeite
Na twee tot vier weken
- Geluiden worden normaler en minder scherp
- Je verstaat gesprekken merkbaar beter
- Minder vermoeidheid door luisteren
- Je eigen stem klinkt weer natuurlijk
- Je vergeet soms dat je het toestel draagt
- Het toestel zit comfortabel
Goed om te weten: Je hersenen hebben tijd nodig om opnieuw te leren luisteren. Hoe langer je gehoorverlies bestond voordat je een hoortoestel kreeg, hoe langer de gewenningsperiode kan duren. Geef jezelf de tijd en wees geduldig met het proces.
Tijdlijn van gewenning
Dag 1-3: Oriëntatiefase
Alles is nieuw en overweldigend. Focus op het leren bedienen van het toestel.
Week 1-2: Aanpassingsfase
Je brein begint te wennen. Geluiden worden minder scherp.
Week 3-4: Integratiefase
Het toestel voelt steeds natuurlijker. Je merkt verbetering.
Maand 2-3: Optimalisatiefase
Het hoortoestel is een vanzelfsprekend onderdeel van je dag geworden.
Waarom wennen nodig is
Veel mensen vragen zich af waarom ze moeten wennen aan een hoortoestel. Het antwoord ligt in de manier waarop onze hersenen geluid verwerken. Bij gehoorverlies passen de hersenen zich aan de verminderde input aan. Wanneer je dan plotseling weer meer hoort, moeten de hersenen opnieuw leren omgaan met alle geluiden.
Wat er in je brein gebeurt
Bij langdurig gehoorverlies worden de hersengebieden die normaal geluid verwerken minder actief. Ze kunnen zelfs andere taken overnemen. Wanneer je een hoortoestel krijgt, moeten deze gebieden weer actief worden en opnieuw leren geluiden te interpreteren.
Dit proces van hersenplasticiteit kost tijd en energie, wat verklaart waarom je in het begin vermoeid kunt raken van luisteren.
Geluidsselectie opnieuw leren
Normaal gesproken filteren onze hersenen automatisch onbelangrijke geluiden uit. Denk aan het tikken van een klok of het zoemen van de koelkast. Bij langdurig gehoorverlies is dit filterproces vervaagd.
Met een hoortoestel hoor je deze geluiden weer, en je brein moet opnieuw leren wat belangrijk is en wat achtergrond. Dit verklaart waarom achtergrondgeluiden eerst zo opvallend zijn.
Belangrijk: Het consistent dragen van je hoortoestel is essentieel voor succesvolle gewenning. Als je het toestel alleen af en toe draagt, krijgen je hersenen niet de kans om zich aan te passen en blijft het oncomfortabel voelen.
Stappenplan voor de eerste weken
Het is verstandig om de gewenning gestructureerd aan te pakken. Met dit stappenplan bouw je geleidelijk op van rustige naar drukkere situaties, waardoor je hersenen de tijd krijgen om zich aan te passen.
Week 1: Thuis beginnen in een rustige omgeving
Start in de veilige, bekende omgeving van je eigen huis. Dit geeft je de mogelijkheid om rustig te wennen zonder de stress van buitengeluiden.
- Draag je hoortoestel twee tot vier uur per dag, verdeeld over meerdere sessies
- Begin in een rustige kamer zonder veel achtergrondgeluid
- Oefen met één-op-één gesprekken met huisgenoten
- Luister bewust naar huishoudelijke geluiden zoals de koelkast en klok
- Oefen dagelijks met het in- en uitdoen van het toestel
- Leer de basisbediening: volume, programmas wisselen
Week 2: Geleidelijk uitbreiden
Nu je thuis wat gewend bent, is het tijd om voorzichtig naar buiten te gaan en de draagtijd te verlengen.
- Verhoog de draagtijd naar vier tot zes uur per dag
- Maak korte wandelingen in een rustige omgeving
- Ga naar een rustige winkel voor kleine boodschappen
- Oefen met televisie kijken en radio luisteren
- Probeer een telefoongesprek te voeren
- Houd bij welke situaties lastig zijn om later te bespreken
Week 3-4: Normale dagelijkse situaties
Je bent klaar om het toestel in steeds meer dagelijkse situaties te gebruiken en de hele dag te dragen.
- Draag het hoortoestel de hele dag van opstaan tot slapengaan
- Bezoek drukkere plekken zoals een supermarkt of café
- Neem deel aan groepsgesprekken en familiebijeenkomsten
- Probeer in de auto te rijden met het toestel aan
- Experimenteer met verschillende luisterprogrammas
- Noteer wat goed gaat en waar je nog moeite mee hebt
Controleafspraak bij de audicien
Na drie tot vier weken heb je normaal gesproken een controleafspraak bij je audicien. Dit is een belangrijk moment om je ervaringen te bespreken.
- Bespreek je ervaringen, zowel positief als negatief
- Laat de instellingen fijnafstemmen op basis van je feedback
- Vraag om tips voor situaties die nog lastig zijn
- Leer extra functies kennen zoals Bluetooth-connectiviteit
- Bespreek het gebruik van accessoires indien relevant
- Plan volgende controleafspraken in
Praktische tips voor snellere gewenning
Naast het volgen van het stappenplan zijn er veel praktische tips die je kunnen helpen om sneller en succesvoller te wennen aan je hoortoestel.
Doe dit wel
- ✓Wees geduldig met jezelf en het gewenningsproces
- ✓Draag het toestel elke dag consequent
- ✓Oefen actief met luisteren in verschillende situaties
- ✓Houd een dagboek bij van je ervaringen
- ✓Vraag naasten om feedback over je vooruitgang
- ✓Neem rustpauzes als het te veel wordt
- ✓Communiceer open met je audicien over problemen
Vermijd dit
- ✗Direct naar zeer drukke plekken gaan zoals concerten
- ✗Het toestel in de la laten liggen omdat het onwennig voelt
- ✗Zelf aan de instellingen sleutelen zonder overleg
- ✗Opgeven na een paar moeilijke dagen
- ✗Problemen verzwijgen voor de audicien
- ✗Onrealistische verwachtingen hebben over perfecte spraak verstaan
- ✗Vergelijken met anderen want iedereen went anders
Betrek je omgeving
Het wennen aan een hoortoestel gaat makkelijker als je omgeving erbij betrokken is. Leg uit wat je doormaakt en wat zij kunnen doen om te helpen.
- Vraag mensen om duidelijk te spreken en je aan te kijken
- Leg uit dat je in het begin snel vermoeid kunt raken
- Vraag om geduld en begrip tijdens de gewenningsperiode
- Oefen samen met gesprekken in rustige omgevingen
- Lees samen over communiceren met slechthorenden
Oefeningen voor thuis
Actief oefenen versnelt het gewenningsproces. Deze oefeningen helpen je hersenen om sneller te leren omgaan met de nieuwe geluidsinput.
Voorlezen
Lees elke dag een kwartier hardop voor. Dit helpt om te wennen aan het geluid van je eigen stem via het hoortoestel.
Begin met een krant of boek en lees in een normaal tempo.
Luisterboeken
Luister naar een luisterboek terwijl je het geschreven boek erbij houdt. Zo koppel je geluid aan geschreven tekst.
Begin met een langzaam gesproken boek en bouw op naar normaal tempo.
TV met ondertiteling
Kijk televisie met ondertiteling aan. Dit helpt je brein om gesproken taal te koppelen aan woorden.
Begin met praatprogrammas en bouw op naar drama en films.
Geluiden herkennen
Loop door je huis en probeer alle geluiden die je hoort te benoemen. Dit traint je brein in geluidsherkenning.
Doe dit dagelijks en merk hoe geluiden steeds vertrouwder worden.
Geavanceerde oefeningen
- Richtinghoren: Vraag iemand om op verschillende plaatsen in de kamer te klappen. Probeer te bepalen waar het geluid vandaan komt.
- Gesprek in ruis: Zet zachte achtergrondmuziek aan en voer een gesprek. Dit oefent het filteren van achtergrondgeluid.
- Telefoongesprekken: Bel dagelijks met een bekende en oefen met verstaan zonder lipbeeld.
- Podcasts luisteren: Luister naar podcasts over onderwerpen die je interesseren en train zo je luistervaardigheid.
Veelvoorkomende problemen en oplossingen
Tijdens de gewenningsperiode kun je tegen verschillende problemen aanlopen. Hieronder vind je de meest voorkomende klachten met praktische oplossingen.
Mijn eigen stem klinkt vreemd en galmt
Dit zogenaamde occlusie-effect komt doordat je je stem nu via twee wegen hoort: direct via botgeleiding door je schedel en via het hoortoestel. Dit went meestal binnen twee tot drie weken consistent dragen.
Oplossing: Oefen met hardop voorlezen. Zo went je sneller aan het geluid van je eigen stem. De audicien kan ook de ventilatie van het oorstukje aanpassen om dit effect te verminderen.
Alles klinkt te hard en scherp
Je hersenen zijn ontwend aan normale geluidsniveaus. Dit normaliseert na enkele weken consistent dragen wanneer je brein zich aanpast aan de nieuwe geluidsinput.
Oplossing: Bouw de draagtijd langzaam op en begin in rustige omgevingen. De audicien kan eventueel een zachter startprogramma instellen dat geleidelijk wordt opgebouwd naar het uiteindelijke niveau.
Het hoortoestel zit oncomfortabel of doet pijn
Een nieuw oorstukje kan even wennen zijn door de druk op de gehoorgang. Echter, echte pijn, irritatie of rode plekken zijn niet normaal en moeten worden aangepakt.
Oplossing: Neem contact op met de audicien. Het oorstukje kan worden bijgeslepen, vervangen door een ander materiaal of een andere maat. Ook de plaatsing kan worden aangepast voor meer comfort.
Ik verstaa nog steeds niet goed in drukte
Luisteren in omgevingen met veel achtergrondgeluid blijft uitdagend, ook met de beste hoortoestellen. Dit is een inherente beperking van gehoorverlies die niet volledig door technologie wordt opgelost.
Oplossing: Vraag de audicien om de speciale programmas voor drukte uit te leggen en te optimaliseren. Leer ook communicatiestrategieen en overweeg aanvullende hulpmiddelen zoals een externe microfoon.
Ik word erg moe van het dragen
Luistermoeheid is heel normaal in het begin. Je brein werkt hard om alle nieuwe geluiden te verwerken die het jarenlang niet heeft ontvangen. Dit kost veel mentale energie.
Oplossing: Neem regelmatig rustpauzes en bouw de draagtijd geleidelijk op. De vermoeidheid vermindert naarmate je brein went aan de nieuwe situatie, meestal binnen enkele weken.
Het hoortoestel fluit
Fluiten of piepen ontstaat wanneer versterkt geluid uit het hoortoestel lekt en weer wordt opgepikt door de microfoon. Dit heet akoestische feedback en kan verschillende oorzaken hebben.
Oplossing: Controleer of het oorstukje goed zit. Fluiten kan ook komen door oorsmeer dat het oorstukje blokkeert. Als het probleem aanhoudt, kan de audicien het oorstukje aanpassen of de feedback-onderdrukking optimaliseren.
Wanneer contact opnemen met de audicien
Je audicien is je partner in het gewenningsproces. Aarzel niet om contact op te nemen als je problemen ervaart. Liever te vaak dan te weinig bellen.
Neem direct contact op bij:
- Pijn of irritatie die niet verdwijnt
- Roodheid of wondjes in of om het oor
- Het toestel werkt helemaal niet meer
- Plots sterk verminderd horen met het toestel
- Aanhoudend fluiten dat niet stopt
- Allergische reactie op het oorstukje
Bespreek bij de volgende controle:
- Situaties waarin je moeite blijft houden
- Wensen voor andere programmas of instellingen
- Vragen over accessoires of Bluetooth-functies
- Informatie over onderhoud en verzorging
- Vooruitgang en verbeteringen die je opmerkt
- Vragen over vergoedingen of accessoires
Onthoud: De audicien is er om je te helpen. Alle vragen en zorgen zijn geldig en verdienen aandacht. Hoe beter je communiceert over je ervaringen, hoe beter de audicien het toestel kan afstemmen op jouw specifieke behoeften.
Veelgestelde vragen over wennen aan een hoortoestel
Hoe lang duurt het om te wennen aan een hoortoestel?
De meeste mensen hebben twee tot vier weken nodig om te wennen aan hun hoortoestel. Volledige gewenning, waarbij je het toestel nauwelijks meer opmerkt en het als vanzelfsprekend ervaart, kan twee tot drie maanden duren. Dit verschilt per persoon en hangt af van factoren zoals de duur en ernst van het gehoorverlies.
Waarom klinkt mijn eigen stem zo raar met een hoortoestel?
Je eigen stem klinkt anders omdat je nu via twee wegen hoort: direct via botgeleiding door je schedel en via het hoortoestel. Dit zogenaamde occlusie-effect went na enkele weken consistent dragen. De audicien kan ook de ventilatie van het oorstukje aanpassen om dit effect te verminderen.
Moet ik mijn hoortoestel de hele dag dragen?
In het begin kun je de draagtijd opbouwen: start met twee tot vier uur per dag in een rustige omgeving en bouw dit geleidelijk op naar de hele dag. Na de gewenningsperiode is het aan te raden om het toestel de hele dag te dragen voor optimaal resultaat en om je hersenen de kans te geven zich volledig aan te passen.
Alles klinkt te hard met mijn nieuwe hoortoestel. Is dat normaal?
Ja, dit is heel normaal in de eerste weken. Je hersenen zijn ontwend aan normale geluidsniveaus en moeten opnieuw leren omgaan met geluiden die je lang niet hebt gehoord. Na enkele weken past je brein zich aan en worden geluiden normaler en minder overweldigend.
Wat als ik na een maand nog steeds niet gewend ben?
Neem contact op met je audicien als je na vier weken nog steeds significante problemen ervaart. Mogelijk moeten de instellingen worden aangepast, past het oorstukje niet goed, of is de versterking te hoog of te laag ingesteld. Soms blijkt een ander type hoortoestel beter te passen bij jouw behoeften.
Kan ik mijn hoortoestel onder de douche dragen?
De meeste hoortoestellen zijn niet waterdicht en mogen niet onder de douche of tijdens het zwemmen worden gedragen. Sommige moderne modellen zijn wel spatwaterdicht en geschikt voor licht zweten tijdens sporten. Controleer de IP-classificatie van je toestel en vraag je audicien om advies.
Waarom word ik zo moe van mijn hoortoestel?
Luistermoeheid is heel normaal in de eerste weken. Je hersenen werken hard om alle nieuwe geluiden te verwerken die je jarenlang hebt gemist. Dit kost veel mentale energie. Neem regelmatig rustpauzes en bouw de draagtijd geleidelijk op. De vermoeidheid vermindert naarmate je brein zich aanpast.
Hoe vaak moet ik terug naar de audicien?
In de eerste maanden heb je meestal twee tot vier controleafspraken voor fijnafstemming van de instellingen. Daarna wordt een halfjaarlijkse controle aanbevolen voor onderhoud, het checken van de instellingen en eventuele aanpassingen. Bij problemen kun je altijd tussentijds contact opnemen.
Realistische verwachtingen
Het is belangrijk om realistische verwachtingen te hebben van wat een hoortoestel kan en niet kan doen. Dit helpt om teleurstelling te voorkomen en het gewenningsproces positiever te ervaren.
Wat een hoortoestel wel kan
- Geluiden versterken zodat je ze beter hoort
- Spraak verstaan in rustige omgevingen verbeteren
- Omgevingsgeluiden hoorbaar maken
- Sociale participatie en kwaliteit van leven verbeteren
- Luisterinspanning en vermoeidheid verminderen
- Verbinden met telefoon en televisie via Bluetooth
Wat een hoortoestel niet kan
- Je gehoor volledig herstellen naar normaal
- Alle spraak in lawaai perfect verstaanbaar maken
- Alle geluiden precies zoals vroeger laten klinken
- Compenseren voor jarenlang gemiste gehoortraining
- Direct perfect werken zonder gewenningsperiode
- Gehoorverlies genezen of stoppen
Onthoud: Een hoortoestel is een hulpmiddel dat je gehoor ondersteunt, geen vervanging voor natuurlijk horen. Met realistische verwachtingen en goede begeleiding van je audicien haal je het maximale uit je hoortoestel en geniet je van de vele voordelen die het biedt.
Conclusie
Wennen aan een hoortoestel is een proces dat tijd en geduld vraagt, maar de beloning is groot: beter horen, makkelijker communiceren en een hogere levenskwaliteit. De meeste mensen merken al binnen enkele weken significante verbetering en zijn na twee tot drie maanden volledig gewend aan hun toestel.
De sleutel tot succes is consistent dragen, geduldig zijn met jezelf en open communiceren met je audicien over je ervaringen. Problemen en uitdagingen zijn normaal en kunnen vrijwel altijd worden opgelost met de juiste aanpassingen en ondersteuning. Het is belangrijk om het toestel de kans te geven en niet te snel op te geven wanneer je tegen obstakels aanloopt.
Vergeet niet dat je niet alleen staat in dit proces. Je audicien is je partner en helpt je graag met het optimaliseren van je hoorervaring. En je omgeving kan een belangrijke rol spelen door geduldig te zijn en mee te werken aan het verbeteren van de communicatie. Betrek je naasten bij het proces en vraag om hun ondersteuning en begrip.
Geef jezelf de tijd om te wennen en vier de kleine overwinningen onderweg. Elke dag dat je je hoortoestel draagt, past je brein zich verder aan en wordt het luisteren makkelijker. Houd een dagboek bij van je vooruitgang zodat je kunt terugkijken op hoe ver je bent gekomen.
Voor je het weet, vraag je je af hoe je ooit zonder je hoortoestel hebt gefunctioneerd. Veel mensen beschrijven het moment waarop ze volledig gewend zijn als een keerpunt in hun leven. Ze genieten weer van gesprekken, muziek, natuurgeluiden en alle andere klanken die het leven rijk en interessant maken.
Veel succes met je nieuwe gehoorapparaat en geniet van alle geluiden die je hebt gemist! Vind een audicien bij jou in de buurt voor ondersteuning tijdens het gewenningsproces of voor antwoorden op al je vragen over je hoortoestel. Met de juiste begeleiding en een positieve instelling maak je van het wennen aan je hoortoestel een succes en verbeter je je kwaliteit van leven en sociale connecties aanzienlijk en duurzaam voor alle mooie jaren die nog zullen gaan komen voor jou.
Gerelateerde artikelen
Hulp nodig bij het wennen aan je hoortoestel?
Je audicien helpt je graag met het fijnafstemmen van je hoortoestel en geeft persoonlijk advies voor jouw situatie.
Vind een Audicien