Innovaties in Hoortechnologie: AI en Slimme Hoortoestellen

AI in hoortoestellen

Kunstmatige intelligentie is de grootste gamechanger in de hoortechnologie. Moderne AI-hoortoestellen gebruiken deep neural networks (DNN) die zijn getraind op miljoenen geluidsomgevingen. Het resultaat is een hoortoestel dat:

• Geluidsomgevingen automatisch herkent: het hoortoestel detecteert of je in een stille kamer zit, in een restaurant, op straat, in een auto of in een vergadering, en past de instellingen realtime aan.
• Spraak van ruis scheidt: AI kan spraak isoleren uit achtergrondgeluid, vergelijkbaar met hoe normaalhorende hersenen dat doen. De nieuwste modellen kunnen zelfs spraak scheiden wanneer meerdere mensen tegelijk praten.
• Van je voorkeuren leert: het hoortoestel onthoudt hoe je de instellingen aanpast in bepaalde situaties en doet dit na verloop van tijd automatisch.
• Feedback elimineert: AI voorspelt en onderdrukt het irritante fluiten (feedback) voordat het hoorbaar wordt.
• Windgeluid onderdrukt: speciale algoritmen herkennen en filteren windgeluid, een groot probleem bij oudere hoortoestellen.

Fabrikanten als Oticon, Phonak, Widex, ReSound en Signia investeren zwaar in AI. Het resultaat is dat de kloof tussen normaal gehoor en horen met een hoortoestel steeds kleiner wordt, vooral in uitdagende luistersituaties.

Bluetooth en connectiviteit

Moderne hoortoestellen zijn volwaardige draadloze audioapparaten. Via Bluetooth Low Energy (BLE) kunnen ze direct verbinden met smartphones, tablets, computers en TV's. Dit biedt enorme voordelen:

• Direct streamen: telefoongespreken, muziek, podcasts en video-audio worden rechtstreeks in je hoortoestellen afgespeeld, wat de geluidskwaliteit aanzienlijk verbetert.
• App-bediening: via de bijbehorende smartphone-app kun je volume aanpassen, programma's wisselen, en geavanceerde instellingen wijzigen zonder je hoortoestel aan te raken.
• Remote fitting: sommige fabrikanten bieden de mogelijkheid om je hoortoestel op afstand te laten bijstellen door je audicien, zonder dat je naar de praktijk hoeft.
• Auracast: een nieuwe Bluetooth-standaard die het mogelijk maakt om audio te ontvangen van publieke bronnen, zoals luchthavenaankondigingen, museumaudiogidsen of geluid in bioscoopzalen.

Oplaadbare hoortoestellen

Het tijdperk van de kleine, lastig te verwisselen knoopcelbatterij loopt ten einde. Oplaadbare hoortoestellen met lithium-ion batterijen zijn nu de standaard bij de meeste fabrikanten. De voordelen zijn duidelijk:

• Een volledige dag luisterplezier op een enkele lading (16-24 uur, inclusief streamen)
• Opladen is simpel: plaats de toestellen voor het slapengaan in het oplaaddoosje
• Geen kleine batterijen meer verwisselen, ideaal voor mensen met beperkte handfunctie
• Milieuvriendelijker: geen wegwerpbatterijen meer
• Sommige oplaaddoosjes hebben een ingebouwde powerbank voor opladen onderweg

Gezondheidsmonitoring

Hoortoestellen transformeren van audioapparaten naar multifunctionele gezondheidsmonitors. Omdat ze in of achter het oor worden gedragen, dicht bij bloedvaten en de hersenen, zijn ze ideaal gepositioneerd voor het meten van gezondheidsparameters:

• Valdetectie: versnellingsmeters in het hoortoestel detecteren een val en kunnen automatisch een noodcontact waarschuwen. Essentieel voor ouderen die alleen wonen.
• Activiteitentracking: stappen tellen, fysieke activiteit meten en dagelijkse bewegingsdoelen bijhouden.
• Hartslag en hartritme: sommige modellen meten de hartslag via een optische sensor in het oor, vergelijkbaar met een smartwatch.
• Cognitieve gezondheid: onderzoek naar het monitoren van hersengezondheid via EEG-signalen vanuit het oor is gaande. Het verband tussen onbehandeld gehoorverlies en dementie maakt dit bijzonder relevant. Lees meer in ons artikel over gehoor en mentale gezondheid.
• Omgevingsgeluidniveau: het hoortoestel waarschuwt wanneer je wordt blootgesteld aan schadelijke geluidsniveaus.

OTC-hoortoestellen: de democratisering van gehoorhulp

In de Verenigde Staten zijn sinds 2022 over-the-counter (OTC) hoortoestellen beschikbaar zonder voorschrift of professionele aanpassing. Grote technologiebedrijven zoals Apple (met hun AirPods Pro als gehoorhulp), Sony en Bose zijn de markt betreden. In Europa is de regelgeving strenger, maar de trend is onmiskenbaar.

OTC-hoortoestellen zijn bedoeld voor licht tot matig gehoorverlies en bieden:

• Lagere kosten dan traditionele hoortoestellen
• Directe beschikbaarheid zonder wachttijden
• Zelfinstelling via een app met een gehoortest

Maar er zijn belangrijke kanttekeningen. OTC-toestellen missen de professionele aanpassing en begeleiding die een audicien biedt. Ze zijn niet geschikt voor ernstig gehoorverlies of complexe gehoorsituaties. En zonder professionele diagnose kan een onderliggend medisch probleem worden gemist. Een bezoek aan een audicien blijft daarom aan te raden, ook als je overweegt om een OTC-toestel te kopen.

Innovaties in cochleaire implantaten

Ook de cochleaire implantaat-technologie ontwikkelt zich snel:

• Volledig implanteerbare CI: onderzoek naar CI's zonder uitwendig deel is gaande. Dit zou het dragen comfortabeler en discreter maken en zwemmen mogelijk maken.
• Meer elektroden: meer elektroden betekent een fijner frequentieonderscheid en dus een natuurlijkere geluidsweergave. Experimentele modellen met 100+ elektroden worden getest.
• Hybride implantaten: combinatie van een CI (voor hoge tonen) met akoestische versterking (voor restgehoor in lage tonen) in een apparaat.
• Betere spraakprocessors: de nieuwste uitwendige processors zijn kleiner, waterbestendig en hebben langere batterijduur en betere Bluetooth-connectiviteit.
• MRI-compatibiliteit: moderne implantaten zijn steeds beter MRI-compatibel, tot 3 Tesla.

De toekomst: gentherapie en meer

De meest opwindende ontwikkelingen liggen nog in de toekomst:

• Gentherapie voor haarcelregeneratie: wetenschappers werken aan het herstellen of regenereren van beschadigde haarcellen in het binnenoor met behulp van gentherapie. Klinische trials zijn gestart en de eerste resultaten bij kinderen met genetisch gehoorverlies zijn veelbelovend.
• Stamceltherapie: een andere benadering is het kweken van nieuwe haarcellen uit stamcellen. Dit onderzoek bevindt zich nog in een vroeg stadium maar biedt hoop op een daadwerkelijke genezing van perceptief gehoorverlies.
• Medicijnen tegen gehoorverlies: farmaceutische bedrijven ontwikkelen medicijnen die haarcellen beschermen tegen schade door lawaai of ototoxische medicijnen, of die het herstelvermogen van het binnenoor stimuleren.
• Brain-computer interfaces: directe communicatie tussen het brein en externe apparaten zou op termijn een geheel nieuwe vorm van gehoorherstel kunnen bieden.
• 3D-geprinte hoortoestellen: gepersonaliseerde oorstukken en behuizingen via 3D-printing zijn al realiteit. Volledige 3D-geprinte hoortoestellen worden verwacht.

Veelgestelde vragen